Sun & Moon — przewodnik po erze, karty GX i TAG TEAM

Sun & Moon to era, w której Pokemon TCG przeszedł największą zmianę mechaniczną od lat: pojawiły się karty GX, a później TAG TEAM łączące dwa Pokemony na jednej karcie. To także okres, z którego pochodzi kilka najbardziej poszukiwanych dziś pozycji kolekcjonerskich.

Co obejmuje era Sun & Moon

Seria ukazywała się w latach 2017–2019 i towarzyszyła grom osadzonym w regionie Alola. To dwanaście głównych setów plus kilka wydań specjalnych — łącznie największa era pod względem liczby kart w naszym katalogu.

Wszystkie omawiane tu pozycje znajdziesz w naszym katalogu kart Pokemon.

Set	Liczba kart	Charakterystyka
Sun & Moon (bazowy)	176	Debiut mechaniki GX
Guardians Rising	175	Drugi set serii
Burning Shadows	176	Charizard GX
Crimson Invasion	129	Set skrócony
Ultra Prism	175	Karty Prism Star
Forbidden Light	147	Powrót mechanik Ultra Beast
Celestial Storm	186	Karty Rayquaza
Lost Thunder	200	Największy set ery
Team Up	200	Debiut TAG TEAM
Unbroken Bonds	200	Rozwinięcie TAG TEAM
Unified Minds	200	Przedostatni set
Cosmic Eclipse	200	Zamknięcie ery

Wydania specjalne

Poza główną linią ukazały się zestawy, które dziś bywają cenniejsze od setów podstawowych: Shining Legends (87 kart), Dragon Majesty (78) oraz Hidden Fates (76) z osobnym podzbiorem Shiny Vault liczącym 94 karty.

Karty GX — mechanika, która zdefiniowała erę

Karta GX to Pokemon o podwyższonych punktach życia z jednym potężnym atakiem, którego można użyć tylko raz na całą partię. To był główny wyróżnik serii i powód, dla którego karty GX szybko stały się najbardziej pożądanymi pozycjami w saszetkach.

Rozpoznasz je po literach GX przy nazwie Pokemona i charakterystycznym pasku z atakiem GX w dolnej części karty. Przykłady z naszego katalogu: Mewtwo GX z Shining Legends oraz Charizard GX w wersji promocyjnej.

Warianty kart GX

Ta sama karta GX występuje zwykle w kilku wersjach o różnej wartości.

Wersja podstawowa — numer w obrębie setu, ilustracja w ramce.

Full Art — grafika na całej powierzchni, numer wyższy niż wielkość setu. Wydawana w niższym nakładzie.

Rainbow Rare — tęczowa kolorystyka i wyczuwalna faktura. Najwyższy poziom rzadkości w tej erze.

Secret — warianty ukryte, jak Mewtwo GX Secret Shining o numerze 78/73, czyli przekraczającym rozmiar setu.

Różnicę między wariantami rozstrzyga numer — zasady odczytu opisujemy w przewodniku po numerach kart Pokemon.

TAG TEAM — dwa Pokemony na jednej karcie

Mechanika wprowadzona w secie Team Up (2019). Karta TAG TEAM przedstawia dwa lub trzy Pokemony walczące razem, ma bardzo wysokie punkty życia i mocny atak GX — ale przeciwnik za jej pokonanie bierze trzy karty nagrody zamiast dwóch.

Najbardziej rozpoznawalne pozycje to Pikachu & Zekrom GX oraz Reshiram & Charizard GX. Obie łączą popularnego Pokemona z partnerem tego samego typu, co dodatkowo napędza popyt kolekcjonerski.

TAG TEAM zniknęły razem z końcem ery i nie mają odpowiednika w późniejszych seriach — podobnie jak karty LEGEND z ery HeartGold & SoulSilver.

Hidden Fates i Shiny Vault

Zestaw z 2019 roku, dziś jeden z najbardziej poszukiwanych w całej erze. Poza zwykłym setem zawiera wydzielony podzbiór Shiny Vault z numeracją SV1–SV94 — karty shiny w wersjach zwykłych i GX.

To rozróżnienie ma znaczenie przy zakupie: karta z Shiny Vault i zwykła karta tego samego Pokemona to dwie różne pozycje o wyraźnie różnych cenach. Więcej o tej kategorii piszemy w tekście o kartach Pokemon Shiny.

Ile kosztują karty z ery Sun & Moon

Kategoria	Orientacyjny przedział
Karty pospolite i niepospolite	2–8 zł
Karty rzadkie holo	10–40 zł
GX wersja podstawowa	25–100 zł
GX Full Art	60–250 zł
TAG TEAM podstawowe	40–150 zł
TAG TEAM Full Art	100–400 zł
Rainbow Rare	120–500 zł
Shiny Vault (Hidden Fates)	30–300 zł

Ceny zależą przede wszystkim od popularności Pokemona. Charizard, Pikachu i Mewtwo w każdym wariancie kosztują wielokrotnie więcej niż karty o tym samym poziomie rzadkości z mniej rozpoznawalnymi Pokemonami.

Dlaczego ta era jest dobrym punktem wejścia

Karty z Sun & Moon mają dziś kilka lat, więc ceny opadły po pierwszej fali popytu, a jednocześnie zachowały rozpoznawalność. Dla osoby zaczynającej kolekcję to korzystniejszy moment niż zakup kart z bieżących serii.

Dodatkowo karty z tego okresu trafiały już do koszulek — świadomość ochrony była wyższa niż w erach wcześniejszych. W praktyce łatwiej znaleźć egzemplarze w dobrym stanie niż przy seriach z lat 2010–2011.

Które sety wybrać na start

Hidden Fates — jeśli zależy Ci na kartach shiny i efektownym albumie. Set jest niewielki, więc realny do skompletowania.

Team Up lub Unbroken Bonds — jeśli interesują Cię karty TAG TEAM. To najbogatsze źródło tej mechaniki.

Burning Shadows — jeśli szukasz konkretnie Charizarda GX, jednej z ikon całej ery.

Na co uważać przy zakupie

Podróbki kart GX i TAG TEAM

Karty z tej ery są podrabiane często, bo rozpoznawalność jest wysoka, a ceny uzasadniają wysiłek fałszerza. Najszybszy test to prześwietlenie karty latarką — oryginał ma wewnątrz warstwę czarnej folii. Pełną metodę opisujemy w tekście jak rozpoznać oryginalne karty Pokemon.

Numer rozstrzyga, nie nazwa

Charizard GX występuje w kilku wariantach z różnych setów, a różnice cenowe sięgają kilkuset złotych. Przy porównywaniu ofert zawsze zaczynaj od numeru i nazwy setu.

Stan przy kartach teksturowanych

Warianty Rainbow Rare i Full Art mają fakturę, na której otarcia widać wyraźniej niż na zwykłym nadruku. Przy droższych pozycjach warto poprosić o zdjęcie krawędzi pod kątem.

Region Alola — skąd wzięły się nowe formy Pokemonów

Gry Sun & Moon osadzono na wyspach inspirowanych Hawajami, co przełożyło się bezpośrednio na karty. Pojawiły się formy alolańskie — znane Pokemony pierwszej generacji w zmienionej wersji, dostosowanej do wyspiarskiego klimatu.

Alolan Ninetales zmienił typ z ognistego na lodowy, Alolan Raichu zyskał typ psychiczny, a Alolan Exeggutor stał się smokiem. Dla kolekcjonera to praktyczna informacja: ten sam Pokemon występuje w dwóch wyraźnie różnych wersjach, a niektóre osoby zbierają wyłącznie warianty alolańskie.

W kartach rozpoznasz je po słowie Alolan w nazwie oraz po typie odmiennym od pierwowzoru. Linie ewolucyjne pierwszej generacji opisujemy w tekście o generacjach Pokemon.

Ultra Beasts

Druga nowość tej ery to Ultra Beasts — istoty spoza znanego świata, o nietypowych sylwetkach i wysokich statystykach. W kartach oznaczone są jako osobna kategoria i występują zarówno w wersjach zwykłych, jak i GX.

Jak kompletować kolekcję z tej ery

Dwanaście setów po 130–200 kart oznacza, że kompletowanie wszystkiego jest zadaniem na lata. Sensowniejsze są trzy węższe podejścia.

Jeden set. Najprostsze kryterium. Hidden Fates (76 kart) albo Dragon Majesty (78) to zbiory realne do zamknięcia w rozsądnym czasie i budżecie.

Jedna mechanika. Zbieranie wyłącznie kart TAG TEAM daje spójną kolekcję o skończonej liczbie pozycji, rozłożoną na trzy sety.

Jeden Pokemon przez całą erę. Charizard, Pikachu czy Mewtwo mają w tym okresie po kilkanaście wariantów. To kolekcja, która dobrze pokazuje różnice między wersją podstawową, Full Art i Rainbow Rare.

Czego nie warto robić na start

Kupowania saszetek z tej ery w nadziei na konkretną kartę. Sety są wyprzedane od lat, a saszetki z rynku wtórnego kosztują wielokrotnie więcej niż w momencie premiery — przy tej samej losowości. Zakup pojedynczej karty jest niemal zawsze tańszy niż otwieranie saszetek w poszukiwaniu jej odpowiednika.

Argumenty za i przeciw rozstrzygamy szerzej w poradniku zakupowym.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza GX na karcie Pokemon?

To karta o podwyższonych punktach życia z jednym specjalnym atakiem GX, którego można użyć tylko raz w trakcie całej partii. Mechanika charakterystyczna dla ery Sun & Moon.

Czym różni się GX od EX i V?

EX pochodzi z wcześniejszych er, GX z Sun & Moon, a V i VMAX z kolejnej ery Sword & Shield. Każda mechanika działa inaczej w rozgrywce i występowała tylko w swoim okresie.

Co to jest karta TAG TEAM?

Karta przedstawiająca dwa lub trzy Pokemony walczące wspólnie, o bardzo wysokim HP. Przeciwnik za jej pokonanie bierze trzy karty nagrody zamiast standardowych dwóch.

Ile setów liczy era Sun & Moon?

Dwanaście setów głównych oraz wydania specjalne: Shining Legends, Dragon Majesty i Hidden Fates z podzbiorem Shiny Vault.

Czy kartami GX można jeszcze grać?

Nie w formacie standardowym — era jest już poza rotacją. Karty pozostają materiałem kolekcjonerskim i nadają się do gry w formatach niestandardowych.

Który set z tej ery jest najcenniejszy?

Hidden Fates, głównie za sprawą podzbioru Shiny Vault. Wysoko wyceniane są też karty Charizarda z Burning Shadows oraz warianty Rainbow Rare z późniejszych setów.

Poprzednia era, Black & White, wprowadziła karty Full Art, które w Sun & Moon stały się standardem. Opisujemy ją w osobnym przewodniku.

Setowi zamykającemu tę erę poświęciliśmy osobny przewodnik — opisujemy w nim Cosmic Eclipse, karty TAG TEAM GX i system numeracji kart sekretnych.

Osobno opisujemy też Unbroken Bonds — set z 23 pozycjami TAG TEAM GX, w tym Reshiram & Charizard GX i Dedenne GX.

Wcześniejszy set tej ery, jeszcze bez kart TAG TEAM, opisujemy w przewodniku po Lost Thunder — z Lugią GX i mechaniką Lost Zone.

Set, w którym zadebiutowała mechanika TAG TEAM GX, opisujemy osobno w przewodniku po secie Team Up.

Zestawowi, w którym zadebiutowała mechanika GX, poświęciliśmy osobny przewodnik — opisujemy w nim SM Base Set, alolańskie startery i Lunalę GX.

Osobnym rozdziałem tej ery jest Hidden Fates — zestaw z dodatkową częścią Shiny Vault, w której 39 kart GX występuje w wersjach shiny. Czym dokładnie jest Shiny Vault i jak rozpoznać kartę z tej puli, wyjaśniamy w tekście Shiny Vault — Hidden Fates i Shining Fates.

Jednym z bogatszych w warianty setow tej ery jest Celestial Storm — 30 kart GX, 17 wariantow Full Art i 15 kart Secret.

Najdrozsza karta calej tej ery pochodzi z setu Burning Shadows — Charizard GX w wersji Secret kosztuje ponad dwa tysiace zlotych.

Najbardziej skrajny przyklad przewagi kart trenerow w tej erze to set Ultra Prism — cale podium cenowe zajmuja tam Lillie, Cynthia i Lusamine.

Najwiecej kart GX w tej erze ma set Guardians Rising — 42 pozycje, wiecej niz Burning Shadows i Ultra Prism.

Setem z najwieksza liczba kart wystepujacych w dwoch wersjach jest Forbidden Light — szesnascie pozycji ma warianty Full Art i Secret.

Najtanszym zestawem tej ery jest Crimson Invasion — srednia cena karty 15,58 zl, a najdrozsza pozycja tylko 220,97 zl.